تفاسخ چیست؟ | بررسی کامل مفهوم تفاسخ در قراردادها

تفاسخ یکی از مفاهیم مهم حقوقی در معاملات است که نقش اساسی در پایان‌دادن به قراردادها با رضایت دو طرف ایفا می‌کند. در حالی که فسخ به‌صورت یک‌طرفه انجام می‌شود، تفاسخ زمانی شکل می‌گیرد که هر دو طرف معامله تصمیم بگیرند قرارداد خود را بی‌اثر کرده و به‌صورت توافقی آن را برهم بزنند.

در دنیای معاملات، شناخت دقیق تفاسخ باعث می‌شود افراد با آگاهی بیشتر به تنظیم و اصلاح قراردادهای خود بپردازند و در صورت لزوم بدون دردسر، قرارداد را خاتمه دهند.

تفاسخ چیست؟

تفاسخ در حقوق به معنای انحلال قرارداد با توافق دو طرف است. به بیان ساده، زمانی که دو طرف یک معامله تصمیم می‌گیرند که تعهدات خود را ادامه ندهند و قرارداد را به‌صورت مشترک لغو کنند، تفاسخ رخ می‌دهد.

این عمل معمولاً با عنوان اقاله نیز شناخته می‌شود؛ اقاله همان تفاسخ است و هر دو یک مفهوم را منتقل می‌کنند.

ویژگی‌های اصلی تفاسخ

۱. توافقی بودن

تفاسخ فقط زمانی امکان‌پذیر است که هر دو طرف قرارداد با لغو آن موافق باشند. هیچ‌یک نمی‌تواند طرف مقابل را مجبور به تفاسخ کند.

۲. دو طرفه بودن آثار

با تفاسخ، قرارداد از همان لحظه منحل می‌شود و تمام تعهداتی که در ادامه قرارداد باقی مانده بود، از بین می‌رود.

۳. امکان انجام در هر زمان

تفاسخ محدودیت زمانی ندارد. حتی اگر قرارداد در حال اجرا باشد یا بخش‌هایی از آن انجام شده باشد، طرفین می‌توانند نسبت به انحلال آن توافق کنند.

۴. نیاز به صیغه و تشریفات خاص ندارد

تفاسخ می‌تواند شفاهی، کتبی یا حتی عملی باشد. مهم این است که توافق دو طرف به‌طور روشن اثبات شود.

مزایای تفاسخ در معاملات

• پایان دوستانه اختلافات
• جلوگیری از ورود به درگیری‌های حقوقی طولانی
• صرفه‌جویی در هزینه و زمان
• ایجاد انعطاف‌پذیری در قراردادهای بلندمدت
• امکان تنظیم قرارداد جدید با شرایط بهتر

مثال کاربردی از تفاسخ

فرض کنید شخصی یک واحد تجاری را از فردی خریداری کرده، اما قبل از نهایی‌شدن کار، هر دو طرف به نتیجه می‌رسند که ادامه معامله به نفع‌شان نیست. در این حالت، با یک توافق ساده، قرارداد را تفاسخ کرده و پول و ملک به وضعیت قبل باز می‌گردد.

سوالات متداول درباره تفاسخ